Eerste Hulp bij Feministes

RoSa. Documentatiecentrum en Archief voor Gelijke Kansen, Feminisme en Vrouwenstudies.

Mainstreaming is een vorm van emancipatiebeleid.
De overheid probeert de gelijkheid tussen vrouwen en mannen te bevorderen door een emancipatiebeleid. Doelstelling van dat emancipatiebeleid is het doorbreken van de structureel ongelijke machtsverhouding tussen vrouwen en mannen. (In Vlaanderen zijn er nog andere doelgroepen van dat beleid.)
Het emancipatiebeleid in ons land is nog vrij jong. Toch is dat beleid al een paar keer veranderd, afhankelijk van de tijdsgeest. Eerst kwam het erop aan wettelijke gelijkheid te verkrijgen, daarna werd er veel belang gehecht aan positieve discriminatie en sinds het begin van de jaren negentig is mainstreaming heel belangrijk.

Mainstreaming?
Bij dat soort emancipatiebeleid moet het bestaande beleid op àlle domeinen rekening houden met genderverschillen (wat dat precies is, zie gender) of met andere verschillen (zie diversiteit). Niet alleen het ministerie van emancipatie of gelijke kansen houdt zich bezig met het bevorderen van gelijke kansen. Alle ministeries moeten in hun beleid gelijke kansen bevorderen. Dat betekent dat ze niet alleen directe, maar ook indirecte discriminatie moeten opsporen en/of tegengaan in de maatregelen die ze treffen.

Ik wil meer weten over:
Het gelijke kansenbeleid nu:
Een overzichtelijke structuur van het gelijke kansenbeleid in Vlaanderen
Op deze sites vind je meer informatie over het federaal gelijke kansenbeleid en het Vlaams gelijke kansenbeleid.
Je wil je kennis over de Belgische staatsstructuur nog eens opfrissen

Emancipatiebeleid historisch
De belangrijkste momenten in het Belgische gelijke kansenbeleid hebben een groene kleur op onze tijdslijn
Je vindt ook een kort historisch overzicht van het emancipatiebeleid 

Het emancipatiebeleid is in België relatief jong, maar sinds het begin al veel veranderd. Het beleid in België is altijd een spiegel geweest van internationale trends. De eerste mijlpalen gingen vooral over het wettelijk vastleggen van gelijkheid, mentaliteitsverandering en bewustwording van ongelijkheden. Eens die formele (wettelijke) gelijkheid geregeld, was de feitelijke ongelijkheid nog ongeveer hetzelfde. Het emancipatiebeleid ging dan ook aan positieve discriminatie doen om vrouwen hun achterstand te helpen inhalen. Waar vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd waren, konden ze via maatregelen die hen bevoordeelden, makkelijker aan de bak komen.
Eind jaren tachtig had die positieve discriminatie wat aan populariteit ingeboet. Ten eerste veranderden die maatregelen niks aan de heersende vrouwonvriendelijke cultuur. Ten tweede was er ook de imagokwestie. Vrouwen die een functie kregen door zo'n maatregel werden er dikwijls van verdacht niet competent te zijn. (Hoewel het natuurlijk perfect mogelijk is dat een man én een vrouw even geschikt zijn voor dezelfde job en de positieve discriminatie er enkel in bestaat uit twee geschikte kandidaten degene uit de ondervertegenwoordigde bevolkingsgroep te kiezen)
Begin jaren negentig werd mainstreaming langzaam maar zeker bekend. Het principe werd gemeengoed onder wie zich met vrouwenemancipatie bezighoudt doordat het gelanceerd werd op de Vrouwenconferentie van de Verenigde Naties in Peking in 1995. Daarna namen Europese landen mainstreaming op in de doeleinden van hun emancipatiebeleid.
Veel landen hanteren nu een combinatie van positieve discriminatie en mainstreaming. Nog altijd zijn er specifieke maatregelen nodig waarmee vrouwen hun achterstand kunnen inhalen, maar tegelijkertijd moeten àlle ministers rekening houden met vrouwen in de maatregelen die ze treffen.
Om na te gaan of dat zo is, werden ook enkele instrumenten ontwikkeld. Dat zijn vragenlijsten waarmee een bewindvoerder kan nagaan of de beslissing die hij wil nemen (onbewust) nadelige effecten kan hebben voor vrouwen. In Vlaanderen worden de EER en de LEER gebruikt.

Terug naar basisbegrippen