Eerste Hulp bij Feministes

RoSa. Documentatiecentrum en Archief voor Gelijke Kansen, Feminisme en Vrouwenstudies.

Vrouwen in de wereld

Extreme armoede, droogte, analfabetisme, corruptie, uitbuiting, oorlog, geweld,... wereldwijd zijn nog heel wat grote problemen aan te pakken. Noord-Zuid organisaties en feministen zijn het er over eens. Maar al te vaak zijn vrouwen de grootste dupe van de grote wereldproblemen. Toch zijn heel wat experten in ontwikkelingssamenwerking ervan overtuigd dat vrouwen net de sleutel vormen tot een betere wereld. 

In september 2000 stelde de VN 8 milleniumdoelstellingen op om te werken aan een betere wereld. Alle deelnemende regeringen hebben beloofd om de doelstellingen samen te realiseren tegen 2015. Alle acht deze beloftes kunnen voor vrouwen in de wereld het grote verschil betekenen. Het is dus erg belangrijk dat vrouwen niet over het hoofd worden gezien bij het werken aan deze doelstellingen. 

Waarover gaat het?   -   Daar wil ik meer over weten   -   Kan ik iets doen?

Waarover gaat het?
Doelstelling 1.armoede - 2.onderwijs -3.gelijke kansen -4. kindersterfte -5.moeders- 6.aids/hiv-7.duurzame ontwikkeling -8.globaal actieplan

1. Armoede en honger uitroeien
Van de 1.5 miljard armen die met minder dan 1 dollar per dag moeten rondkomen zijn 70% vrouwen

Dit heeft alles te maken met ongelijke machtsverhoudingen:

• Vrouwen werken twee derden van de totale arbeidsuren, produceren de helft van het voedsel maar verdienen slechts 10% van het totale inkomen en hebben maar 1% van alle eigendommen in handen.
• Vrouwen hebben minder toegang tot land en middelen om land te bewerken (kennis, materialen, geld, opleiding)
• In vele culturen is het de gewoonte dat eerst de mannen en de jongens eten en pas daarna de meisjes en de vrouwen
• Het huidig ontwikkelingsbeleid is gericht op export en komt niet ten goede aan kleine bedrijfjes, vaak in handen van vrouwen

2. Basisonderwijs voor iedereen 
2/3 van de volwassen analfabeten zijn vrouwen, 57 % van de niet schoolgaande kinderen zijn meisjes

en toch wijst alles erop dat beter onderwijs voor meisjes de sleutel tot een betere wereld is:

• Als mannen en vrouwen een gelijke opleiding zouden krijgen zou het landbouwrendement met 7 tot 20% stijgen. Sterker nog, het werken aan de genderkloof in het onderwijs kan in sommige regio's een economische groei tot 2.2% betekenen.
• Kindersterfte is sterk verbonden met de opleidingsgraad van de moeders
• Hoe hoger de scholingsgraad van de moeder, hoe groter de kans dat de volgende generatie uit de cirkel van armoede kan breken
• Scholing biedt meisjes de kans op meer kennis van hun rechten en meer kracht om die te verwerven

3. Gelijke kansen voor mannen en vrouwen
De kloof tussen mannen en vrouwen is nog lang niet gedicht:

• Op wereldvlak was de arbeidsmarktparticipatie in 2000-2002 gemiddeld 37% van die van de mannen
• Vrouwen bezetten wereldwijd maar 18,8 % van de parlementaire zitjes
• Vrouwen bezitten maar 1% van de totale eigendommen wereldwijd
• Huiselijk geweld is wereldwijd de grootste oorzaak van verwondingen en dood bij vrouwen
• Slechts 60% van de vrouwen wereldwijd hebben toegang tot moderne methoden van anticonceptie

4. Kindersterfte 
In ontwikkelingslanden sterft 1 kind op tien voor zijn 5e levensjaar

• De kans op kindersterfte daalt met 8% voor elk jaar dat hun moeders school liepen
• Elk jaar worden 2.7 miljoen babies dood geboren door slechte zorg voor de moeder bij zwangerschap en bevalling
• De gezondheidstoestand van kinderen is rechtstreeks verbonden met de status en gezondheidstoestand van hun moeders
• Gemeenschappen waar jongens traditioneel meer gewaardeerd worden dan meisjes kampen met het probleem van selectieve abortus en kindermoord bij meisjes
• Bij zorg en opvoeding wordt er vaak voorrang gegeven aan jongetjes

5. Gezondheid van moeders
Elke minuut sterft een vrouw aan complicaties bij zwangerschap en bevalling

• Vrouwen in Sub Sahara Afrika lopen het grootste risico: 1 op 22
• Elke minuut worden 190 vrouwen ongewild of ongepland zwanger
• Naar schatting worden er jaarlijks 20 miljoen onveilige abortussen uitgevoerd waarvan 800.000 met de dood eindigen
• In Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied gebruikt 35% van de seksueel actieven voorbehoedsmiddelen, in Sub Saharaans Afrika is dat 5%
• Complicaties bij zwangerschap en bevalling zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij meisjes tussen 15 en 19 jaar

6. HIV/ AIDS
Iets meer dan de helft van de met HIV besmette mensen is een vrouw 

• Vorig jaar raakten 1 miljoen vrouwen met HIV besmet
• Miljoenen vrouwen voelen zich niet in een positie om het gebruik van een condoom af te dwingen. Omdat ze niet die beslissingsmacht hebben binnen de relatie. Of omdat ze zich gedwongen voelen te kiezen tussen hun religie of hun gezondheid 
• Besmette vrouwen zijn vaak extra gestigmatiseerd omdat de ziekte geassocieerd wordt met druggebruik en prostitutie
• In sommige landen in Sub Saharaans Afrika zijn 30% van de zwangere vrouwen seropositief.
• Gebrekkig onderwijs zorgt ervoor dat veel vrouwen de weg niet vinden naar de juiste info en hulpverlening: slechts 38 % van de jonge vrouwen heeft voldoende kennis over HIV.

7. Duurzaamheid van het milieu
Duurzame ontwikkeling impliceert rekening houden met de verschillende rollen van mannen en vrouwen in het gebruik, beheer en behoud van natuurlijke rijkdommen

• Vrouwen staan meestal in voor de watervoorziening. Wanneer water schaars wordt, heeft dit onmiddellijke gevolgen voor het leven van vrouwen wiens voornaamste dagtaak dan bestaat uit de watervoorziening van het gezin. Omdat ze lange afstanden moeten afleggen om water te vinden, gaat dit vaak ten koste van hun onderwijs.
• Vrouwen staan in voor het leeuwendeel van werk op het veld en de voedselproductie. Dus zijn het vooral de vrouwen die afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen: water, brandhout, landbouwgrond, grasland, visgronden. Als ecosystemen verstoord worden en het klimaat verandert, worden zij dan ook extra hard getroffen.
• Bij de overschakeling naar grootschalige landbouw waar vooral mannen in tewerkgesteld worden, gaat heel wat traditionele kennis van de vrouwen over natuur en grondstoffen verloren.

8. Globaal partnerschap voor ontwikkeling
De neoliberale en marktgerichte economie is zogezegd neutraal maar verstrekt in werkelijkheid de tegenstellingen tussen Noord en Zuid én tussen mannen en vrouwen

• Teveel vrouwen zitten vast in de informele sector, zonder werkzekerheid en bescherming van hun rechten
• Binnen de formele economie zijn vrouwen vooral vertegenwoordigd in de slechtsbetaalde en minst stabiele jobs
• Kleine, landelijke initiatieven van vrouwen worden bemoeilijkt in het huidig economisch klimaat

bronnen

Kwesties: Actueel in het Nieuws: Vrouwen en de Milleniumdoelstellingen
Fiches Milleniumdoelstellingen, Commissie Vrouwen en Ontwikkeling
The Multimedia Report: Progress of the World's Women 2008/2009
OECD, Gender, Institutions and Development Database

Daar wil ik meer over weten