|
 Wat is gender? Op welke manier heeft gender een invloed op ons zijn?
Enkele definities
gender vs sekse
Sekse = het
biologisch geslacht: biologische verschillen tussen mannen en vrouwen. Ze zijn universeel en (meestal)
onveranderlijk.
Gender =
het sociaal geslacht: de ideeën en verwachtingen rond ‘mannelijkheid’ en ‘vrouwelijkheid’.
Deze zijn sociaal en cultureel
bepaald en worden voortdurend veranderd,
verfijnd en bijgeschaafd.
Gender is een sociale constructie
Gender vestigt er de aandacht op dat biologische verschillen vaak vertaald worden in sociale ongelijkheid waardoor vrouwen en meisjes als een gevolg van stilzwijgende afspraken en normen, die op een bepaald moment, in een bepaalde samenleving worden gemaakt, in een ondergeschikte positie ten opzichte van mannen en jongens worden geduwd.
Gender speelt op drie niveaus:
1. Het
is een onderdeel van je identiteit.
Traditionele ideeën rond vrouwelijkheid en mannelijkheid spelen een rol bij je zelfbeeld en bij het beeld dat anderen van je hebben
Voorbeeld
in de klas:
meisjes
zijn ijverig, sociaal en zorgzaam – jongens zijn zelfstandig, competitief en
nemen meer initiatief.Dergelijke
beelden sturen onbewust de reacties van de leerkracht. Het beeld dat jongens en meisjes van zichzelf
hebben wordt sterk beïnvloed door de opmerkingen die ze krijgen
2. Gender is
een vorm van sociale organisatie.
De man-vrouw
tegenstelling geldt als ordeningsprincipe in
onze samenleving.
Voorbeeld
in de klas
Leerkrachten
hebben verschillende verwachtingen over het gedrag, aspiraties en
leermogelijkheden van meisjes en jongens.
Onderzoek
wijst uit dat leerkrachten jongens meer denkvragen en meisjes meer
herhalingsvragen stellen in de klas.
3. Gender heeft een normerende
functie.
Opvattingen rond mannen en vrouwen bepalen de manier waarop onze samenleving genormeerd is. Die traditionele opvattingen
sluipen, vaak onbewust, binnen in de regelgeving, in
beleidsmaatregelen, enz...
Voorbeeld
op school
Studierichtingen
zijn vaak opgesteld met een bepaalde sekse in het achterhoofd. Vb. info over
richting ‘Houtbewerking’ gaat uit van jongens; richting verzorging van meisjes.
Mannelijke en Vrouwelijke eigenschappen
- iedereen heeft ‘mannelijke’ en ‘vrouwelijke eigenschappen’
- basispakket lijkt onveranderlijk:het ‘kleeft’ aan sekse zodat het lijkt alsof ze altijd samen voorkomen. vb. meisjes zijn zorgend, jongens zijn ondernemend
- onderscheid is niet neutraal: er hangt een waarde-oordeel aan
vb. rationeel zijn (mannelijk kenmerk) schat men hoger in dan emotioneel zijn (vrouwelijk kenmerk)
Aangeboren of aangeleerd?
zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen aangeboren of aangeleerd? Deze vraag vormt de kern van het natuur-cultuur debat (nature vs nurture)
natuur(nature)
|
cultuur(nurture)
|
de verschillen tussen mannen en vrouwen zijn 'natuurlijk‘
|
de verschillen tussen mannen en vrouwen zijn aangeleerd.
|
ze behoren tot de biologische, fysieke en psychologische afdruk van mannen en vrouwen. (genenmateriaal)
|
ze zijn gevormd zijn door de specifieke opvoeding en samenleving waarin jongens en meisjes opgroeien.
|
vast: onveranderlijk in tijd of samenleving.
|
veranderlijk, afhankelijk van de tijd en de samenleving
|
gelijke kansen creëren is oog hebben voor de verschillen.
|
gelijke kansen creëren is uit de wetmatigheden stappen, de verschillen afleren
|
Diversiteit
Beide partijen hebben voor een stuk gelijk. Zowel genen en hormonen als opvoeding en socialisatie bepalen ‘mannelijkheid’ en ‘vrouwelijkheid’ en de waarde die we eraan hechten. De gelijkenissen tussen de geslachten zijn groter dan de verschillen. Bovendien zijn er grote verschillen tussen meisjes en jongens onderling. En dat is maar goed ook. Diversiteit is rijkdom. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor de verschillen tussen jongens en meisjes. Het uitgangspunt moet echter altijd de gelijkwaardigheid tussen meisjes en jongens zijn.
|
