Politieke participatie in België: cijfers

Stand van Zaken

Hoewel de politieke participatie van vrouwen gestaag stijgt, is -ondanks de quotawetten -pariteit nog op geen enkel niveau bereikt. Huidige stand van zaken:
(laatste update: 06/12/2011)

• 

  Vrouwen in de Vlaamse regering, juli 2009, v.l.n.r Joke Schauvliege, Freya Van den Bossche, Ingrid Lieten, Hilde Crevits
  Europa
  35% vrouwen in het Europees Parlement
  (laatste verkiezing 2009)
• Federaal :
  39% vrouwen in het Federaal Parlement
  31% vrouwen in de Federale regering
  (laatste verkiezing 2010)
• Vlaanderen :
  39% vrouwen in het Vlaams Parlement
  44% vrouwen in de Vlaamse Regering
  (laatste verkiezing 2009)
• Provincies en Gemeenten :
  38% vrouwen in de Provincieraden
  34% vrouwelijke gemeenteraadsleden,
  27% vrouwelijke schepenen,
  9.4% vrouwelijke burgemeesters.
  (laatste verkiezing 2006)

Evolutie

Europa

  bron:
www.europarl.europa.eu/parliament/archive/elections2009/nl/men_women_nl_txt.html
Vrouwen in de Belgische samenleving : statistische gegevens 1970-1998. Marleen Busschots, 1998.(RoSa exemplaarnummer: FI a/0295) 

België: Federaal niveau

1949: Eerste verkiezingen na het invoeren van het stemrecht voor vrouwen

Jaren 1970: tweede golf van feminisme

1974: eerste nationale stem-vrouw campagne

1999: Eerste volledige toepassing van wet Tobback-Smet uit 1994: Opgelegd quotum van 1/3 van hetzelfde geslacht op de verkiezingslijsten en dit voor alle verkiezingsniveaus.

2007: Eerste volledige toepassing van de quotawetten van 2002: Op elk van de verkiezingslijsten mag het verschil tussen het aantal kandidaten van elk geslacht niet groter zijn dan één. De eerste twee kandidaten moeten van een verschillend geslacht zijn. Tijdens de verkiezingen van 2003 geldt een overgangsmaatregel: de eerste drie plaatsen op de lijst mogen niet door kandidaat van hetzelfde geslacht ingenomen worden. 

bron:
www.senaat.be: samenstelling senaat in 2003, 2007
Vrouw en politiek in België,  Leen Van Molle ; Eliane Gubin, Lannoo, 1998. (RoSa exemplaarnummer: FII b/0410)  
Vrouwen in de Belgische samenleving : statistische gegevens 1970-1998. Marleen Busschots, 1998.(RoSa exemplaarnummer: FI a/0295) 

Vlaanderen

1999: toepassing Tobback-Smet
2004: overgangsmaatregel quotawetten

2009: volledige toepassing quotawetten

bron: www.vlaamsparlement.be 

Provincie

2006: verplichte pariteit op de lijsten

bron:
www.vlaanderenkiest.be
Vrouwen in de Belgische samenleving : statistische gegevens 1970-1998. Marleen Busschots, 1998.(RoSa exemplaarnummer: FI a/0295) 

Gemeente

2006: verplichte pariteit op de lijsten 

bron:
www.vlaanderenkiest.be
Vrouwen in de Belgische samenleving : statistische gegevens 1970-1998. Marleen Busschots, 1998.(RoSa exemplaarnummer: FI a/0295) 

Belangrijke data

• 1920 vrouwen vanaf 21 jaar kregen stemrecht voor de gemeenteraadsverkiezingen
• 1921 passief stemrecht. Vrouwen krijgen het recht om zich politiek kandidaat stellen.
• 1921 eerste vrouw in Belgisch parlement Marie Spaak-Janson wordt via de weg van coöptatie senator voor de Belgische Werkliedenpartij.
• 1929 Eerste rechtstreeks verkozen vrouw in het parlement: Lucie Dujardin. 
• 1948 actief vrouwenstemrecht
• 1965 eerste vrouweljike minister, Marguerite de Riemaecker-Legot wordt minister van Gezin en Huisvesting.
• 1974 aantal vrouwen in het parlement stijgt tot 15.42%
• 1994 Wet Tobback-Smet: Opgelegd quotum van 1/3 van hetzelfde geslacht op de verkiezingslijsten en dit voor alle verkiezingsniveaus.
• 2002 De quotawetten. Op elk van de verkiezingslijsten mag het verschil tussen het aantal kandidaten van elk geslacht niet groter zijn dan één. De eerste twee kandidaten moeten van een verschillend geslacht zijn

Meer geschiedenis:
Het geheugen: stemrecht voor vrouwen

Het geheugen: stem vrouw

overzicht

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

De deelname van mannen en vrouwen aan de Belgische politiek (PDF, 1.17 MB) , Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2007. (RoSa exemplaarnummer FIIb/1030) 

De trajecten van vrouwen in de Belgische politiek (PDF, 552.89 Kb) Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2006. (RoSa exemplaarnummer FII b/1028 ) 

Belgische partijen en seksegelijkheid (PDF, 582.28 Kb) Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2006. (RoSa exemplaarnummer FII b/1029) 

De politieke deelname van vrouwen na de verkiezingen van 10 juni 2007 (PDF, 385.77 Kb) Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2008. (RoSa exemplaarnummer FII b/1110) 

De politieke vertegenwoordiging van vrouwen na de verkiezingen van 7 juni 2009 (PDF, 1.76 MB) Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2010. (RoSa exemplaarnummer ) 

Vrouw en politiek in België,  Leen Van Molle ; Eliane Gubin, Lannoo, 1998. ((RoSa exemplaarnummer: FII b/0410)   ) 

Vrouwen in de Belgische samenleving : statistische gegevens 1970-1998. Marleen Busschots, 1998.(RoSa exemplaarnummer: FI a/0295) 

Meer cijfers

www.igvm.be

statbel.fgov.be

www.dekamer.be

www.senaat.be

www.vlaamsparlement.be

www.vlaanderenkiest.be

www.belgium.be

www.europarl.europa.eu

Lees ook

Kwesties: politieke participatie

Het geheugen:

thema's:  eerste golf -   stemrecht voor vrouwen - stem vrouw

portretten: politiek