|
Trafficking in persons
has become a truly global enterprise.
It can involve legal
as well as illegal activities.
It is fuelled by criminal networks
or individuals seeking to
exploit loopholes of national migration and l
abour market regimes.
ILO
Probleemstelling
Definitie
In België
Acties
Interessante links
In de RoSa bibliotheek
Probleemstelling
Elk jaar worden er honderduizenden mensen verhandeld alsof het koopwaar zijn. Vaak belanden ze daarbij in een situatie die verdacht veel op slavernij lijkt. Omdat deze illegale praktijk zo veel vormen kan aannemen en zich van nature uit in het grootste geheim afspeelt, is het niet gemakkelijk om er achter te komen hoeveel mensen het slachtoffer zijn van mensenhandel.
Twee feiten zijn echter wel duidelijk
- Vooral vrouwen en kinderen zijn het slachtoffer van mensenhandel.
- Het aantal slachtoffers van mensenhandel stijgt jaarlijks.
Het ILO schat dat er meer dan 2,45 miljoen mensen. Ongeveer de helft daarvan zijn jonger dan 18 jaar.
Sectoren van uitbuiting:
- 43% in de seksindustrie
- 32% als onderbetaalde of niet-betaalde arbeiders, zowel privé als in bedrijven.
- 25% een combinatie van beide.
Mensenhandel is een wereldwijd verspreid fenomeen dat zowel binnen eenzelfde land als tussen landen voorkomt en dat is uitgegroeid tot een van de meest winstgevende activiteiten van de georganiseerde misdaad. Volgens het ILO schommelt de jaarlijkse winst die door het verhandelen van mensen wordt gegenereerd rond de US$ 32 miljard.
Wat is mensenhandel?
Het begrip mensenhandel is niet gemakkelijk te definiëren omdat het zo uitgebreid is. Pas in november 2000 is er pas een internationaal aanvaarde definitie van wat mensenhandel is. Deze is vastgelegd in de VN conventie tegen transnationaal georganiseerde misdaad en goedgekeurd door de algemene vergadering van de VN. In die conventie zijn twee nieuwe protocollen opgenomen: een over het smokkelen van migranten en een over mensenhandel. De definitie in dat tweede "Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, Especially Women and Children, supplementing the United Nations Convention against Transnational Organized Crime 2000, dat bekend staat als het protocol van Palermo - pdf - luidt als volgt:
"Trafficking in persons" shall mean the recruitment, transportation, transfer, harbouring or receipt of persons, by means of the threat or use of force or other forms of coercion, of abduction, of fraud, of deception, of the abuse of power or of a position of vulnerability or of the giving or receiving of payments or benefits to achieve the consent of a person having control over another person, for the purpose of exploitation. Exploitation shall include, at a minimum, the exploitation of the prostitution of others or other forms of sexual exploitation, forced labour or services, slavery or practices similar to slavery, servitude or the removal of organs.
Verschil mensensmokkel - mensenhandel
Het grote verschil tussen mensensmokkel en mensenhandel is dat smokkel altijd een transnationale dimensie heeft. Het gaat om een, doorgaans illegaal, grensoverschrijdend vervoer. Met mensenhandel ligt het anders: het belangrijkste opzet is mensen exploiteren door middel van dwang.
Bedenkingen bij deze definitie
Met deze definitie wordt mensenhandel omschreven als een proces dat op verschillende manieren kan worden uitgevoerd en dat een heel arsenaal van acties en uitkomsten heeft. Daardoor is deze definitie moeilijk werkbaar. Zo is bijvoorbeeld slavernij een van de mogelijke uitkomsten van mensenhandel volgens deze definitie maar het is toch belangrijk om aan te stippen dat niet elke slaaf het slachtoffer is (geweest) van mensenhandel.
Volgens O'Connel Davidson en Anderson gaat deze definitie een aantal belangrijke kwesties uit de weg:
De problematische relatie tussen mensenhandel en prostitutie. Door de vaagheid waarmee die relatie en begrippen zoals exploitatie, dwang, kwetsbare positie, is omschreven, kunnen allerhande, en vaak diametraal tegenover elkaar staande voorstellen om prostitutiewetgeving te hervormen, allemaal claimen dat ze bijdragen aan de strijd tegen mensenhandel. Zo zijn er groeperingen die lobbyen om bijvoorbeeld klanten en mensen die voordeel halen uit de prostitutie strafbaar te maken omdat de vraag naar prostitutie mensenhandel stimuleert. Aan de andere kant zijn er activisten die stellen dat zolang prostitutie gecriminaliseerd en gestigmatiseerd wordt, het onmogelijk is om bijvoorbeeld wettelijke arbeidsomstandigheden in de seksindustrie te bekomen waardoor het mensenhandel en andere vormen van onvrije arbeid in de seksindustrie gestimuleerd worden.
overzicht
Mensenhandel en België
In België werd in 2005 een nieuwe wet op de mensenhandel gestemd. Daarin wordt het begrip duidelijk en limitatief gedefinieerd als:
(artikel 433 quinquies van het Strafwetboek) de werving, het vervoer, de overbrenging, de huisvesting, de opvang van een persoon, de wisseling of de overdracht van de controle over hem teneinde deze persoon uit te buiten. De sectoren van uitbuiting zijn limitatief opgesomd en betreffen:
- uitbuiting van prostitutie of kinderpornografie;
- uitbuiting van bedelarij;
- aan het werk te zetten in omstandigheden die in strijd zijn met de menselijke waardigheid;
- het wegnemen van organen;
- de persoon tegen zijn wil een misdaad of een wanbedrijf te doen plegen (bijvoorbeeld in sommige gevallen van diefstallen of drugstrafiek)
Meer over het bestrijden van mensenhandel in België vind je op de website van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding.
Een overzicht van de historiek van de Belgische regelgeving met betrekking tot mensenhandel vind je op de website van PAG ASA, één van de drie gespecialiseerde centra voor de opvang en begeleiding van slachtoffers mensenhandel in België.
overzicht
Acties tegen mensenhandel
Mensenhandel ontoelaatbaar
 vindplaats OI/1135
In 2003 heeft het directoraat-generaal Justitie en Binnenlandse Zaken van de Europese Commissie een affichecampagne gelanceerd met het oog op de sensibilisering van het grote publiek. De slogan is eenvoudig: “Mensenhandel. Ontoelaatbaar”. Onderaan staat de tekst: “Leven in een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid”, een citaat uit de preambule van het handvest, waarin de Europese Commissie een beginselverklaring formuleert. Sensibilisering wordt gezien als een noodzakelijke stap in de strijd tegen mensenhandel.
overzicht
Interessante links
overzicht
Meer weten over vrouwenhandel?
...in de RoSa bibliotheek
Vind interessante publicaties over mensenhandel die je gratis kan lenen uit de RoSa bibliotheek via onze online catalogus. Volgende trefwoorden zijn zeker interessant:
Aanraders uit de RoSa bibliotheek
   
overzicht
|
english
français