|
Altijd en overal
Oorzaken
Preventie en uitbanning
Wetgeving
Cijfers en statistieken
In de RoSa bibliotheek
Of we de millenniumdoelstellingen al dan niet halen hangt rechtstreeks
af van de mate waarin we
het geweld tegen vrouwen aanpakken.
Wereldgezondheidsorganisatie - pdf
Altijd en overal
Tijdens hun hele levenscyclus kunnen vrouwen slachtoffer zijn van geweld. Dat kan een gevolg zijn van culturele patronen, van schadelijke tradities en praktijken, van extremisme gebonden aan ras, sekse, godsdienst die de lagere positie van vrouwen in het gezin, op het werk, in het dorp, de gemeenschap in stand houden. Het geweld manifesteert zich :
in de familie
lichamelijke mishandeling, psychisch en seksueel partnergeweld, stalking, verkrachting binnen het huwelijk, incest en seksueel misbruik van dochters, selectieve abortus en kindermoord op meisjes, schending van reproductieve rechten, gedwongen huwelijken, kinderhuwelijken, agressie gerelateerd aan de bruidschat zoals zuuraanvallen, weduwenverbranding, eerwraak, genitale verminking en andere traditionele praktijken die vrouwen schade berokkenen, gewelddadige vormen van uitbuiting;
binnen de gemeenschap
vrouwenhandel en gedwongen prostitutie, seksueel misbruik, seksuele intimidatie op de werkplaats, in detentie, op school, ...;
door de staat
geweld gepleegd of geduld door de overheid, om het even waar het gebeurt; verkrachting als oorlogswapen, seksuele folteringen tijdens voorarrest, machtsmisbruik en wrede behandeling van vrouwelijke vluchtelingen door ambtenaren, sekse-gerelateerd geweld gepleegd of oogluikend toegelaten door overheidspersoneel zoals politie, cipiers, soldaten, grenswachten, douaniers, misogyne rechtspraak.
 "Geweld tegen vrouwen" betekent elke daad van gender-gebaseerd geweld die resulteert of kan resulteren in lichamelijk, seksueel of psychisch nadeel of lijden. Geweld tegen vrouwen betekent ook dreigen met dergelijke daden, dwang of willekeurige vrijheidsberoving, zowel in maatschappelijke als privé context.
VN-Verklaring van 20 december 1993
Meer lezen: Broken bodies, shattered minds. Torture and ill-treatment of women - pdf . -
Een rapport van Amnesty International, 2001.
naar boven
Oorzaken
Historisch ongelijke machtsrelaties tussen mannen en vrouwen leiden tot overheersing en discriminatie van vrouwen door mannen. Dat wijst de vierde VN-Vrouwenconferentie. aan als voornaamste oorzaak van geweld op vrouwen. Dat het blijft gebeuren en zelfs toeneemt heeft verschillende redenen. Vrouwen schamen zich om wat hen overkomt, ze durven geen klacht indienen uit schrik voor represailles, ze kennen de juridische stappen niet en juridische hulp is onbereikbaar. Vrouwen zijn laag opgeleid of arm. De wetgeving tegen geweld op vrouwen is onbestaand of ontoereikend of wordt niet toegepast. De politieke wil ontbreekt om het geweld tegen vrouwen te stoppen. Ook de beeldvorming in de media speelt een rol. Pornografie wordt als algemene norm voorgesteld en seksueel misbruik gebanaliseerd.
Aanraders uit de RoSa-bibliotheek
naar boven
Preventie en uitbanning
Geweld tegen vrouwen voorkomen en uitbannen is een belangrijk actieterrein van mensenrechtenorganisaties. Aan de hand van sensibiliseringscampagnes, actieprogramma's en informatieve websites proberen instellingen zoals de Verenigde Naties, Amnesty International en tal van andere organisaties, geweld tegen vrouwen te voorkomen. Maar dit volstaat niet. Ook op beleidsniveau, nationaal en internationaal, moet ingegrepen worden via wetgeving en juridisch afdwingbare instrumenten zoals conventies, protocollen, resoluties. Preventie en repressie zijn complementair in de strijd tegen de uitbanning van geweld tegen vrouwen op alle terreinen.
Internationale acties
 Op wereldvlak heb je de vooreerst de Verenigde Naties. De VN heeft 25 november uitgeroepen tot Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen. De campagnes die de VN-vrouwenorganisatie Unifem draagt zijn "Say NO to violence against women " en "16 dagen acties tegen gendergeweld.
Ook onder de VN-vlag voeren de Wereldgezondheidsorganisatie actie en het VN-commissariaat voor de Vluchtelingen UNHCR dat werkt rond thema's Vrouwen, Vrede en Veiligheid en vrouwelijke vluchtelingen.
 Er zijn de wereldwijd actieve organisaties Vredeseilanden en Amnesty International, met lokale afdelingen zoals Amnesty Vlaanderen en Amnesty Nederland .
Afrika
De Afrikaanse Commissie inzake de Rechten van Mens en Volkeren schreef een protocol bij het handvest over de rechten van vrouwen in Afrika, een juridisch afdwingbaar instrument waarin gender-gerelateerd geweld in alle vormen verboden wordt.
Azië
De Associatie van Zuidoost-Aziatische landen (ASEAN) stelde een verklaring op voor de uitbanning van alle vormen van geweld tegen vrouwen.
Amerika
De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) werkt via de inter-Amerikaanse Vrouwencommissie maatregelen uit om de besluiten op te volgen van de Conventie van Blém do Parà om geweld tegen vrouwen te voorkomen, te bestraffen en uit te bannen.
In de Verenigde Staten heeft het Ministerie van Justitie heeft een afdeling voor geweld tegen vrouwen, het Office on Violence Against Women. Op 17 februari 2009 ondertekende president Obama de 'American Recovery and Reinvestment Act'. Die voorziet een budget voor het STOP-Programma , dat o.a. het bestrijden van geweld tegen vrouwen als doel heeft.
Onder de organisaties vallen op: het INFO project "End Violence Against Women" dat wereldwijde informatie en onderzoek groepeert en de Nationale Organisatie voor Vrouwen (NOW). Die ijvert al meer dan veertig jaar voor gelijke rechten en strijdt tegen diverse vormen van geweld tegen vrouwen.
Europa
 De Raad van Europa beschouwt de strijd tegen geweld op vrouwen als een topprioriteit.
Factsheet Violence against Women - pdf
De CDEG (Stuurgroep voor de Gelijkheid tussen Mannen en Vrouwen) van de Raad van Europa brengt tijdelijke expertengroepen bijeen die de ministerraad adviseren, onder meer over geweld tegen vrouwen.
Alle expertencomités sinds 1994 . Raadpleeg de lijst documenten.
Er loopt bij de Raad van Europa een campagne die het parlement van de aangesloten landen ertoe wil aanzetten om partnergeweld en verkrachting binnen het huwelijk als een strafbaar feit te bestempelen, te zorgen voor uithuiszetting van gewelddadige partners, toegang tot de rechtbank te garanderen en voldoende budget te voorzien om de wet toe te passen.
Meer weten? Bekijk de Resolutie 1582 en de Aanbeveling 1817 van 2007 en een selectie studies en onderzoek.
 De Europese Unie is in 1997 gestart met het DAPHNE actieprogramma en is nu al aan de derde uitgave toe, DAPHNE III 2007-2013. Het doel van DAPHNE III is verruimd naar het voorkomen en bestrijden van geweld dat gericht is tegen kinderen, jongeren en vrouwen en het beschermen van slachtoffers en risicogroepen. Daphne Factsheet - pdf (3.2 MB). Persbericht
Met de steun van Daphne III heeft de universiteit van Ljubljana een onderzoek gepubliceerd, Violence in the EU examined, met een analyse van de wetgeving in de 10 landen die in 2004 toegetreden zijn tot de EU.
De European Women's Lobby heeft in 2007 een ngo opgericht om het geweld van mannen tegen vrouwen op de Europese politieke agenda te plaatsen. Ter gelegenheid van de internationale vrouwendag lanceerde EPAC VAW op 8 maart 2009 een website: European policy action center on violence against women/Centre européen pour une politique contre la violence envers les femmes.
België
Het federale Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen houdt statistieken bij en publiceert een praktische brochure . Het Instituut werkte een actieplan uit: het Nationaal actieplan inzake de strijd tegen het partnergeweld: principes & lopende acties en perspectieven : RoSa-bibliotheek nr. P11/0472
Een greep uit de sensibiliseringscampagnes die ook in ons land lopen :
Aanraders uit de RoSa-bib
  
Wetgeving
Zonder wetten sta je nergens in de strijd tegen geweld op vrouwen. Wat bestaat er momenteel aan wetgeving in binnen-en buitenland en waar kun je het vinden? Wij zochten het voor u bij elkaar.
 Een volledig dossier over juridische instrumenten om geweld tegen vrouwen te voorkomen en te bestraffen, vind je in het Engelstalige rapport van de VN-Commissie voor Misdaadpreventie en Strafrecht (Commission on Crime Prevention and Criminal Justice - pdf - 17e sessie - Wenen, 14-18 April 2008). Vooral p.17 tot 22 zijn interessant.
De Raad van Europa publiceert een reeks documenten rond geweld tegen vrouwen en vrouwenhandel, met onder meer een overzicht van de wetgeving over geweld tegen vrouwen van de lidstaten van de Raad. Lees ook de Factsheet met een overzicht van de aanbevelingen en resoluties die de Raad van Europa over het geweld-thema aangenomen heeft.
Een overzicht van de strafwetgeving rond een aantal vormen van vormen fysisch, seksueel en psychisch geweld tegen vrouwen en meisjes tot 2006 - pdf werd bijeengebracht door de Vrouwenraad. Lees het dossier. Specifiek over de Belgische strafbepalingen rond verkrachting - pdf is er ook een dossier.
Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk: je leest er meer over over op de site van het Europese netwerk de afdeling in België BeSWIC (Belgian Safe Work Information Center).
In de Wetswijzer van de Raad van Gelijke Kansen vind je wetgeving tot 2005 over geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk (p. 105 e.v., p. 401, 483 tot 495).
Tot slot vind je in de RoSa Factsheet "Vrouwenrechten: basisteksten en juridisch kader " algemene duiding en ook de vindplaatsen van verdragen en wetteksten waarop vrouwenrechten gebaseerd zijn.
Meer lezen:
Raad van Europa:
Compilation of International Legal instruments (maart 2009) - pdf
Europese Unie:
The European Union's main instruments and actions to combat violence against women (mei 2009) - pdf
naar boven
Cijfers en statistieken
Gedegen en betrouwbaar cijfermateriaal over geweld tegen vrouwen is de eerste stap naar een mentaliteitsverandering bij overheid en maatschappij. Maar het is geen eenvoudige opdracht om accurate data te verzamelen in alle regio's in de wereld. Unifem legt uit waarom - pdf.
De afdeling Statistiek van de UNECE (Economische Commissie voor Europa van de V.N.) is op haar genderwebsite begonnen met een statistische databank op te stellen. Er werd een task force opgericht om gendergerelateerd geweld te meten. Klik eens op Wiki Gender.
Lees het rapport "Violence against women: a statistical overview, challenges and gaps in data collection and methodology and approaches for overcoming them" - pdf van de DAW (Division for the Advancement of Women) bij de Verenigde Naties en het dossier Facts & Figures van Unifem.
Een expertengroep van de VN-vrouwenorganisatie Cedaw ontwikkelde eind 2007 indicatoren om geweld tegen vrouwen te meten.
Nog cijferbronnen :
Verenigde Staten: cijfers verzameld door de National Organisation for Women en door de vereniging End Abuse . Het Amerikaanse Feminist.com heeft data over de V.S. en wereldwijd.
In eigen land beschikt Sensoa over cijfermateriaal van seksueel misbruik van volwassenen - pdf en van kinderen en jongeren -pdf.
Meer cijfermateriaal vind je in de RoSa bibliotheek.
naar boven
Thema "Geweld" in de RoSa bibliotheek
Behalve cijfermateriaal, vind je in de RoSa-bibliotheek bovendien een ruim aanbod aan wetenschappelijke rapporten, studies, boeken en artikels over het geweld-thema. Doorzoek de RoSa online catalogus . Relevante trefwoorden zijn alvast:
 agressie
aanranding
assertiviteitstraining
RT assertiviteit
feministische therapie
vrouwenpraatgroepen
zelfhulp
zelfverdediging
bruidsmoorden
RT huwelijksbetalingen
daders
RT criminaliteit
slachtoffers
eerwraak
gedetineerden
RT criminaliteit
criminologie
gevangenissen
vrouwengevangenissen
politieke gevangenen
gevangenisbewaarders
genitale verminking
BT besnijdenis
RT verminkingen
geweld
NT fysiek geweld
huiselijk geweld
psychisch geweld
seksueel geweld
incest
kinderbescherming
kinderhandel
kindermoord
mishandeling
BT fysiek geweld
NT kindermishandeling
oudermishandeling
oorlog
NT eerste wereldoorlog
tweede wereldoorlog
RT vrouwenvredesbeweging
oorlog en vrede
oorlogsslachtoffers
BT slachtoffers
RT politieke gevangenen
vrouwenconcentratiekampen
pag-asa
payoke
prostitutie
BT seksindustrie
NT jeugdprostitutie
kinderprostitutie
RT vrouwenhandel
slavernij
schijnhuwelijken
seksuele intimidatie
stalking
verkrachting
NT vrouwen tegen verkrachting
verstoting
vluchthuizen
vluchtelingen
NT politieke vluchtelingen
RT asiel
illegalen
migratie
vreemdelingenrecht
weduwenverbranding
Tot slot kan u nog even grasduinen in de Sophia databank .
Bronvermelding afbeeldingen
- Amnesty International campagne: http://action.amnesty.org.au/images/uploads/svaw/pink-hand200.jpg
- Schets van geweldslachtoffer:http://www.vormen.org/VormingswerkVoorMR/Oefening20.htm
- Logo Unifem: http://www.unifem.org
- Logo Daphne: http://www.profem.cz/en/
- Amnesty International campagne "Stop Violence against Women": http://www.amnesty.org/en/stop-violence-against-women
- Campagnefoto Raad van Europa:http://www.coe.int/t/dg2/equality/DOMESTICVIOLENCECAMPAIGN/default_EN.asp
- Rechtshamer met vrouwenteken: http://pro.corbis.com/
naar boven
|
english
français