|
Verkrachtingen worden reeds eeuwenlang als wapen in oorlogssituaties
gebruikt. Uit recente onderzoeken blijkt nu dat dit een welbewuste
militaire strategie is.
Terreur tegen een gemeenschap
De Balkan, Burundi, Guatemala, Iran, Oost-Congo:
Systematische verkrachtingen, vaak op de meest brutale wijze, is maar
al te vaak het gruwelijke lot van vrouwen en meisjes in
conflictgebieden. Seksueel geweld op vrouwen wordt er doelgericht
ingezet als oorlogswapen, als daad van terreur. De daders zijn niet
uit op seksueel plezier, maar op het ontwrichten van de gemeenschap.
Er worden vaak wapens gebruikt, vrouwen en meisjes worden voor de
ogen van hun gemeenschap verkracht en gefolterd, vaders worden gedwongen
hun eigen dochters te verkrachten, kinderen worden gedwongen ervan
getuige te zijn.
Seksueel geweld als onderdeel van een
oorlogsstrategie kreeg in de jaren negentig de aandacht van de
internationale gemeenschap als gevolg van twee conflicten: de oorlog
in voormalig Joegoslavië en de genocide in Rwanda. De
verontwaardiging van de internationale gemeenschap leidde tot het
Verdrag van Rome in 2002 (zie onder). Dit VN-verdrag erkende
seksueel geweld op vrouwen als misdaad tegen de menselijkheid en
leidde tot de oprichting van het Internationaal strafhof.
Oost-Congo
 Wraakroepend zijn de aanhoudende verkrachtingen door milities in Oost-Congo, met als recent dieptepunt de gruwel in het dorp Luvungi. Begin augustus 2010 hebben Rwandese en Congolese rebellen er 200 vrouwen dagenlang verkracht. De plaats ligt op een
boogscheut van een Congolees legerkamp en een VN-basis. Niemand heeft ingegrepen. Recent is gebleken dat het aantal systematische massaverkrachtingen in Noord- en Zuid-Kivu in dezelfde maand veel hoger ligt dan aanvankelijk gedacht. In Uvira en omgeving werden nog eens 260 gevallen van seksuele folteringen gepleegd. Ook in het dorp Kiluma zouden alle vrouwen systematisch verkracht zijn.
In de cultuur van landen zoals Congo, Rwanda, Burundi en Oeganda behoort de vrouw tot de man. “Dus als je de man wil vernederen, verkracht je zijn vrouw of dochter”, zei Françoise Mukuku, coördinator van een feministische organisatie in de Democratische Republiek Congo aan Mo* Magazine .
De medische en
psychologische gevolgen zijn erg zwaar voor de slachtoffers en hun
familie en daarbovenop komt nog eens het sociale stigma. Vele
slachtoffers hebben geen toegang tot de gespecialiseerde medische zorg
die ze nodig hebben. De vrouwen worden verstoten door hun man of gemeenschap. Het
aanhoudend seksuele geweld creëert een klimaat van angst waarin
vrouwen en meisjes niet langer naar het veld of naar school durven
te gaan. Wat op zijn beurt weer economische en sociale gevolgen voor
de gemeenschap heeft.
Snelle
oplossingen zijn helaas niet voorhanden. Ondanks de talrijke nationale
en internationale wetgevingen worden daders zelden gestraft. Het
seksuele geweld blijft vaak aanhouden na vredesakkoorden.
VN-resolutie 1888
Op 30 september 2009 heeft de Veiligheidsraad van de VN unaniem een
resolutie aangenomen om actief op te treden tegen seksueel geweld in
oorlogssituaties. Hiermee bracht de VN resolutie 1820 van 2008 in de
praktijk, die bepaalde dat seksueel geweld in oorlogssituaties
voorkomen en veroordeeld moest worden. De VN is ook van plan om de
toepassing van resolutie 1325 (zie onder) te onderzoeken.
De VN-resolutie 1888 bepaalt dat de Verenigde Naties een gezant zou aanstellen die
de strijd tegen seksueel geweld als oorlogswapen coördineert.
Bovendien zouden speciale adviseurs namens VN-secretaris-generaal Ban
Ki-moon verschillende regeringen ondersteunen in de aanpak van
straffeloosheid en in de veroordeling van de daders van seksueel geweld
in oorlogssituaties.
De Veiligheidsraad werd voorgezeten door de Amerikaanse minister van
buitenlandse zaken Hillary Clinton. Volgens Clinton is de VN
verantwoordelijk voor de bescherming van vrouwen en kinderen, de
"kwetsbaarste en meest onteerde slachtoffers van oorlogen". In augustus
2009 was Clinton nog in Oost-Congo, waar zij met slachtoffers van
verkrachting en ander seksueel geweld heeft gesproken.
Human Rights Watch vond de resolutie een belangrijke stap in de
richting van een meer coherente actievoering van de VN. Volgens HRW
hadden de vorige resoluties gefaald door een gebrek aan leiderschap en
deskundigheid op het gebied van seksueel geweld.
Ook op 30 september 2009 verschenen twee rapporten (zie onder) van
Amnesty International die de straffeloosheid van seksueel geweld in
oorlogssituaties aanklaagden. Het eerste rapport toonde aan dat
slachtoffers van verkrachting tijdens de oorlog in Bosnië-Herzogovina
(1992-1995) nog altijd wachten op gerechtigheid. Het tweede rapport
behandelde de situatie van Sudanese vrouwen die, op de vlucht voor het
conflict in Darfur, seksueel misbruikt worden in de vluchtelingenkampen
van Tsjaad.
In het nieuws...
- Prosecute to help stop rape in Congo (The Globe and Mail, 09/09/2010)
- Massaverkrachtingen
in Congo: "Blauwhelmen hebben gefaald" (De Morgen, 09/09/2010)
- Over 500 rapes in Congo in past month: UN (The Globe and Mail,
07/09/2010)
- UN 'ignored Congo rape warnings' (The Guardian, 03/09/2010)
- RDC: l'UE condamne les viols et presse Kinshasa de protéger les femmes (La Libre Belgique, 27/08/2010)
- Groepsverkrachting in Congo legt gebreken VN-missies bloot (De Morgen, 26/08/2010)
- UN 'was not told about DR Congo mass rapes' (BBC News, 26/08/2010)
- Frauen im Kongo. Von der Welt allein gelassen (Sueddeutsche Zeitung, 25/08/2010)
- Onvergeeflijke lankmoedigheid (De Standaard, 25/08/2010)
- Vragen naar optreden VN in Congo (De Standaard, 25/08/2010)
- Vanackere en Michel vragen onderzoek naar groepsverkrachting in Congo (De Standaard, 25/08/2010)
- U.S. Vows Help In Fight Against Congo Sexual Violence (The New York Times, 25/08/2010
- U.N. Knew of Rebels Where Congo Rapes Took Place (The New York Times, 25/08/2010)
- UN Says Congo Rapes Not Mentioned to Patrols (The New York Times, 25/08/2010)
- UN investigates claims of mass rape by DR Congo rebels (BBC News, 24/08/2010)
- U.N.'S Ban Sends Top Aide to Congo After Mass Rape (The New York Times, 24/08/2010)
- Bangladesh War’s Toll on Women Still Undiscussed (The New York Times, 24/08/2010)
Online achtergrondartikels
Online Rapporten
- Whose Justice? The women of Bosnia and Herzegovina are still waiting. Amnesty International, september 2009
- No place for us here. Violence against refugee women in eastern Chad. Amnesty International, september 2009.
- Soldiers Who Rape, Commanders Who Condone. Seksueel geweld door het leger in Congo. Human Rights Watch, juli 2009.
- Sexual Violence Against Women and Girls in War and Its Aftermath:
Realities, Responses, and Required Resources.
Word |
PDF
- Lives
blown apart: Crimes against women in times of conflict: Stop violence
against women Amnesty, International, december 2004
- Democratic
republic of Congo:Mass rape - time for remedies. Amnesty
International, oktober 2004
- Burundi-Rape
the Hidden Human Rights Abuse. Amnesty International, februari 2004
Actie
Vrouwenbeweging
Beleid en wetgeving
-
Belgisch Senaat
Voorstel van resolutie betreffende verkrachtingen en seksuele
geweldplegingen tegen vrouwen in het oosten van de Democratische
Republiek Congo, ingediend door Miet Smet, 19 december 2007
-
Statuut van
Rome, 2002 - pdf
Het Statuut van Rome was een belangrijk instrument voor het bestrijden
van seksueel geweld tegen vrouwen in conflictsituaties. Het leidde tot
de oprichting van het Internationaal strafhof.
Artikel 7 en 8 van het statuut bepalen dat 'het wijdverbreide en
systematisch gebruik van verkrachting, seksuele slavernij, gedwongen
prostitutie, gedwongen zwangerschap, gedwongen sterilisatie of elke
ander vorm van seksueel geweld van vergelijkbare ernst en andere
onmenselijke handelingen van vergelijkbare aard waardoor opzettelijk
ernstig lijden of ernstig lichamelijk letsel of schade aan de
geestelijke of lichamelijke gezondheid wordt veroorzaakt, worden erkend
als een misdaad tegen de menselijkheid en als een oorlogsmisdaad'
-
Resolutie 1325 van de
VN-Veiligheidsraad van 2000, aanvaard op 31 oktober
2000, bepaalt ondermeer dat alle betrokken partijen in een gewapend
conflict maatregelen moeten nemen om vrouwen en meisjes te beschermen
tegen gendergerelateerd geweld, en in het bijzonder tegen verkrachting
en andere vormen van seksueel misbruik.
tekst resolutie 1325
meer info over
resolutie 1325 op vrouwenkracht is vredesmacht
- Resolutie 2005/2215 van het Europees Parlement - pdf over de situatie
van de vrouw in gewapende conflicten en haar rol in de wederopbouw en
het democratische proces in landen die zich in een conflictsituatie
bevinden;
-
Peking Actie Platform
-
De situatie van vrouwen in conflictsituatie is ook een van de 12
critical areas of concern, opgesteld tijdens de vierde
wereldvrouwenconferentie en maakt dus expliciet deel uit van het Peking
Actie Platform.
-
naar Peking Actie Platform: Women
and armed conflict
Op de RoSa website
In de RoSa
bibliotheek
Vind interessante publicaties over seksueel geweld als oorlogswapen in de RoSa bibliotheek via de online catalogus . Volgende trefwoorden of een combinatie ervan zijn zeker relevant:
ill: Congolese vrouw : http://www.worldvision.org
ill: V-day logo: www.vday.org
|
vrouwennieuws 
english
français