|
Wat is het?
Gevolgen?
Hoe wordt het bestreden?
Meer online
Aanraders uit de RoSa-bibliotheek
Wat is het?
Ongewenst seksueel gedrag op het werk is :
- elke vorm van ongewenst verbaal, niet-verbaal of lichamelijk gedrag met een seksuele connotatie,
- dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van een persoon wordt aangetast of een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd.
Ongewenst seksueel gedrag op het werk kan verschillende vormen aannemen, zowel fysiek als verbaal:
- het kan gaan om seksueel geladen blikken, dubbelzinnige opmerkingen of insinuaties, tonen van pornografisch materiaal, compromitterende voorstellen,...
- het kan ook verder gaan: aanrakingen, verkrachting,...
- Die gedragingen kunnen ook gepaard gaan met de dreiging van vergeldingsmaatregelen (ontslag, weigering van een loonsverhoging,...) of met het voorstel om in ruil voordelen te geven (belofte van een promotie, loonsverhoging,...)
Vaak komt ongewenst seksueel gedrag voor met andere vormen van grensoverschrijdend gedrag zoals pesterijen en stalking.
Gevolgen?
Ongewenst seksueel gedrag heeft gevolgen op individueel en organisatorisch vlak:
- Angst en stress bij slachtoffers
- Verminderd zelfvertrouwen bij slachtoffers
- Concentratieproblemen
- Leidt tot ziekteverzuim
- Minder efficiëntie, minder productiviteit
- Onaangenaam werkklimaat en verminderde motivatie
Zowel werkgevers als werknemers hebben dus baat bij het voorkomen en bestrijden van ongewenst seksueel gedrag op de werkvloer.
Hoe wordt het bestreden?
 1993: de ongewenste intimiteiten-lijn
In Europa is de voorbije twintig jaar een algemene bewustwording ontstaan van het probleem.
België behoort tot de koplopers in de bestrijding van ongewenst seksueel gedrag op het werk. Van o.m. overheidsonderzoek eind jaren '70, een sensibilisatiecampagne in de jaren '80, de eerste wetsbepalingen tegen ongewenst seksueel gedrag op het werk midden jaren '90 tot de 'anti-pestwet' uit 2002, aangepast in 2007.
Deze 'anti-pestwet' is gebaseerd op de visie dat de werkgever de maatregelen tegen ongewenst seksueel gedrag, pesten en geweld moet integreren in een globaal beleid ter preventie van psychosociale belasting op het werk.
Hoe?
Door preventie
Deze wet legt vooral de nadruk op preventie. Enkele maatregelen:
- De werkgever is verplicht om een risicoanalyse uit te voeren en na te gaan welke factoren van invloed kunnen zijn op het ongewenst gedrag, bv. de werktijden. Op basis van die risicoanalyse moet de werkgever preventiemaatregelen bepalen.
- De werkgever is verplicht een interne of externe psychosociale preventieadviseur aan te duiden.
- Ook vertrouwenspersonen kunnen een belangrijke rol spelen in het zoeken naar oplossingen. De aanduiding van vertrouwenspersonen is niet verplicht maar wel sterk aanbevolen.
- De werkgever moet een interne procedure opstellen die toelaat dat personen die menen slachtoffer te zijn de nodige adviezen en interventies krijgen.
Voor meer verplichte preventiemaatregelen: lees De preventie van de psychosociale belasting op het werk: stress, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag - pdf / FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, 2009
Door actiemiddelen
Wat te doen als slachtoffer?
De wet biedt drie mogelijkheden voor werknemers die menen slachtoffer te zijn van ongewenst seksueel gedrag:
- de interne weg: via de preventieadviseur of vertrouwenspersoon, informeel of met een gemotiveerde klacht.
- indien het ongewenst seksueel gedrag op het werk doorgaat na het nemen van de maatregelen of indien de werkgever nalaat de nodige maatregelen te treffen, kan de preventieadviseur zich wenden tot de Inspectie toezicht welzijn op het werk. De werknemer zelf kan zich ook rechtstreeks tot de inspectie richten.
- of via een procedure voor de bevoegde rechtbank.
Meer: FOD Werkgelegenheid, Arbeid & Sociaal Overleg: Bescherming tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk: Actiemiddelen ten dienste van de persoon
Door ontslagbescherming
Er werden een aantal beschermingsmaatregelen ingesteld opdat slachtoffers van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk hun toestand ter sprake kunnen brengen zonder negatieve gevolgen te moeten vrezen voor hun beroepsloopbaan.
Meer: FOD Werkgelegenheid, Arbeid & Sociaal Overleg: Bescherming tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk: Ontslagbescherming
Meer online
- Website Respect op het werk: een onderdeel van het Belgische kenniscentrum over het welzijn op het werk BeSWIC.
- Evaluatie van de wetgeving inzake de preventie van psychosociale belasting veroorzaakt door het werk waaronder geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk : Onderzoeksrapport, 2011 - pdf 1,11 MB / FOD Werkgelegenheid, Arbeid & Sociaal Overleg
- Co-Prev, de vereniging van alle Belgische erkende externe diensten voor preventie en bescherming op het werk.
Aanraders uit de RoSa-bibliotheek
   
- Theorizing sexual violence / Renée J. Heberle, Victoria Grace, 2009 (RoSa exemplaarnummer FII a/1030)
- Accounting for rape: psychology, feminism and discourse analysis in the study of sexual violence / Irina Anderson, Kathy Doherty, 2008 (RoSa exemplaarnummer FII e/0150)
- Ongewenst seksueel gedrag op het werk: de weg naar een positief arbeidsklimaat in de Vlaamse overheid: rapport van 10 jaar werking / Dienst Emancipatiezaken Vlaamse Overheid, 2006 (RoSa exemplaarnummer P 8/0549)
- Geweld op het werk, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag : synthese van het onderzoek over de kenmerken en de gevolgen voor de mannelijke en vrouwelijke werknemers / FOD Arbeid en Sociaal Overleg Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, 2003 (RoSa exemplaarnummer EII a/0106)
Bronnen beeldmateriaal
|
vrouwennieuws 
english
français