VN-resolutie 1325 een mijlpaal 

Tien jaar geleden, op 31 oktober 2000, aanvaardde de VN-Veiligheidsraad resolutie 1325 over vrouwen, vrede en veiligheid. VN-resolutie 1325 erkent voor het eerst dat vrouwen een actieve rol te spelen hebben in preventie, beheersing en oplossing van gewapende conflicten en roept internationale vredesorganisaties op om vrouwen volop te betrekken bij conflictoplossing, vredeshandhaving en vredesopbouw. VN-resolutie 1325 erkent ook het bestaanvan specifiek geweld gericht tegen vrouwen en meisjes in gewapende conflicten en de gevolgen ervan voor duurzame vrede en ontwikkeling.

VN-resolutie 1325: tekst    

R 1325 in het kort:

• actieve deelname van vrouwen aan de besluitvorming in conflictpreventie, vredesonderhandelingen en vredesmissies
• beschermingsmaatregelen tegen seksueel geweld op vrouwen en meisjes
• voorkomen van seksueel geweld tegen vrouwen door bestraffing als oorlogsmisdaad, geen amnestie
• gender perspectief invoeren in vredesmissies, gendertraining van VN-soldaten
  

Alles over tien jaar VN-resolutie 1325 op de UNIFEM-website : Women count for Peace

It is time for us all to count the numbers of women at the peace table, the numbers of women raped in war, the numbers of internally displaced women who never recover their property, the numbers of women human rights defenders killed for speaking out. All of this counts, and we are counting.

Inés Alberdi, directeur Unifem, oktober 2009.

WomenWatch : Women and Peace and Security - Implementation of Security Council Resolution 1325 (2000) 

Een evaluatie

Resolutie 1325 (2000) is een belangrijke eerste stap, omdat ze voor het eerst de rol van vrouwen bij de consolidatie van vrede  erkent. De resolutie pleit voor de evenwichtige deelname van vrouwen in vredesonderhandelingen. Ze bevestigt de noodzaak om vrouwen en meisjes te beschermen tegen geweld en het schenden van hun rechten. Ze onderstreept het belang van gender mainstreaming in conflictpreventie, vredesonderhandelingen, vredesoperaties, humanitaire hulp, naoorlogse wederopbouw en in demobiliserings-, en reïntegratie- en ontwapeningsinitiatieven.

bron: Vrouwenkracht is vredesmacht

Resolutie 1325 over vrouwen, vrede en veiligheid heeft een aantal zwakke punten. Ze bevat geen afgesproken controlemechanisme om schendingen te rapporteren of bereikte resultaten te meten. Er is geen systeem voorzien om overtreders ter verantwoording te roepen. Een nationaal actieplan om de resolutie te implementeren is niet verplicht. Partijen die verwikkeld zijn in een gewapend conflict kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. Er is geen speciale vertegenwoordiger toegewezen, er is geen budget voorzien om de bepalingen af te dwingen. Er is ad-hoc steun vanuit sommige VN-organen voor toegang van vrouwen tot vredesgesprekken en hulp aan vrouwelijke oorlogsslachtoffers, maar dit gebeurde alsnog ongecoördineerd.

bron: Unifem-rapport 2008-2009: Who answers women?- pdf. (p.98 box 6c)

Aanvullingen

Die tekortkomingen worden opgevangen door latere resoluties. Twee resoluties noemen voor het eerst seksueel geweld tegen vrouwen een tactiek voor oorlogsvoering en een bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid. VN-resolutie 1820 werd goedgekeurd door de Veiligheidsraad op 16 juni 2008, VN-resolutie 1888: tekst op 30 september 2009.

R 1820 in het kort:

• seksueel geweld tegen vrouwen is een zaak voor de VN-Veiligheidsraad
• het is een oorlogsmisdaad, en komt daarom niet in aanmerking voor amnestie
• de VN-Veiligheidsraad moet van de lidstaten vernemen wat ze doen om vrouwen en meisjes te beschermen
• de VN rapporteert over seksueel geweld, preventiemaatregelen en ijkpunten om beterschap te meten
• actieve participatie van vrouwen aan conflictpreventie, conflictoplossing en vredesonderhandelingen
• vrouwen spelen een cruciale rol bij het stoppen van seksueel geweld als oorlogswapen en in alle kwesties van vrede en veiligheid 

R 1888 in het kort:

• aanstelling van een speciale VN-gezant in de strijd tegen seksueel geweld in conflictsituaties
  
• inzetten van snelle expertenteams voor juridische bijstand ter plaatse
• aandacht voor seksueel geweld in vredesbesprekingen, omwille van duurzame vredesopbouw
• betere rapportage van seksueel geweld
• jaarlijks verslag over plegers van verkrachting als oorlogsstrategie
  

Hoe ver staan we?

• Lees de open brief van Katlijn Malfliet, voorzitter Nederlandstalige Vrouwenraad: "Tien kaarsjes voor VN-resolutie 1325 "
• Seksueel geweld als oorlogswapen
• Defensie lanceerde in 2009 een campagne naar aanleiding van de publicatie van het Belgisch Nationaal Actieplan voor de implementatie van VN Veiligheidsraadresolutie 1325 Het plan voorziet in een reeks maatregelen die rekening houden met de behoeften van vrouwen in conflictsituaties op het vlak van preventie, beheersing en oplossing van conflicten.

Meer lezen

Mainstreaming Human Rights and Gender into European Security and Defence Polic. - pdf. 

Overview of Legal Protection against Sexual Violence afforden to Women during situations of Armed Conflict. - pdf.

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

Gender and international security: feminist perspectives / ed. Laura Sjoberg (2010). - (RoSa exemplaarnummer FIIIa/0219 )

Gender matters in global politics: a feminist introduction to international relations / ed. Laura J. Shepherd (2010). - (RoSa exemplaarnummer FIIIb/0030 )      

Gender, conflict, and peacekeeping / ed. Dyan Mazurana, Angela Raven-Roberts, Jane Parpart (2005).- (RoSa exemplaarnummer M/0286 )        

The role of women and men in intercultural and interreligious dialogue for the prevention of conflict, for peace building and for democratisation: final report / Directorate General of Human Rights (2005). - (RoSa exemplaarnummer FI  a/0444 )

Women and international peacekeeping / ed. Louise Olsson, Torunn L.  Tryggestad (2001). - (RoSa exemplaarnummer FI  a/0418)

Of doorzoek zelf de online catalogus, met als trefwoorden: CONFLICTPREVENTIE / VREDESOPBOUW / OORLOG / VREDE / SEKSUEEL GEWELD / GENDER MAINSTREAMING / VN.