1975 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal jaar van de Vrouw. Hiermee wou de VN, op initiatief van hun Commision on the Status of Women (CSW), eindelijk eens werk maken van één van hun fundamentele principes, de gelijkberechtiging van man en vrouw. Dit principe maakt immers deel uit van de universele verklaring van de rechten van de mens. Een verklaring waar de lidstaten van de VN zich in 1948 al achter schaarden. Het wegwerken van discriminatie op basis van geslacht bleef in de praktijk echter vaker dan niet dode letter. Het internationaal jaar van de vrouw wou dienen als kapstok voor concrete actieplannen die de feitelijke situatie van de vrouw in de verschillende landen moest verbeteren. Mexico fungeerde als gastland voor de allereerste wereldvrouwenconferentie. 

Een wereldactieplan

Goede voornemens werden in Mexico omgezet in een, voor velen te vaag en vrijblijvend, wereldactieplan. Een pakket van 14 doelstellingen was het uiteindelijke resultaat van internationale discussie en compromis. Deelnemende landen moesten erkennen dat de  situatie van vrouwen onmogelijk los gezien kan worden van de algemene maatschappelijke context, maar conflicterende belangen maakten net die discussie onmogelijk. Het belang van deze eerste conferentie zit hem voornamelijk in de nadrukkelijke aandacht voor de positie van de vrouw en de internationale erkenning voor de problematiek.

Geen jaar, maar een heel leven voor de vrouw

Op 27 januari 1975 werd het Internationale Jaar van de Vrouw in ons land officieel geopend. Thema van het openingscongres was "Onafhankelijkheid, integratie, verantwoordelijkheid voor de vrouw in de samenleving van morgen". De Belgische uitwerking van het vrouwenjaar riep bij feministes gemengde gevoelens op. Enerzijds waren ze blij met de extra aandacht en stimulans, anderzijds was er veel ontgoocheling over de overheersende onkunde en het uitblijven van concrete verwezenlijkingen. Naar aanleiding van het vrouwenjaar richtte de Belgische regering vooral een aantal commissies op. De meeste overleven het vrouwenjaar niet en kunnen op zijn best een aantal Belgische ziektes vaststellen. Tijd en middelen om aan de genezing te werken is er niet meer. Op de nationale vrouwendag van 11 november 1975 werd er dan ook een negatieve balans opgemaakt. Er zijn enkele juridische overwinningen: discriminatie in voogdijrecht werd opgeheven, er werd gesleuteld aan het huwelijksgoederenrecht (dat uiteindelijk in 1976 aangepast werd) en er werd een CAO afgesloten rond gelijke beloning . Maar er zijn ook grote teleurstellingen: de abortuskwestie bleef in de koelkast, de SPT (toelage voor huismoeders) werd er weer uitgehaald en de vrouwenwerkeloosheid steeg naar ongekende hoogtes.

Wereldvrouwenconferenties

Het vrouwenjaar mag dan nog niet alle verwachtingen van feministes ingelost hebben, toch was dit internationaal jaar van de vrouw een belangrijke stap. De internationale samenwerking en erkenning zijn sindsdien gegroeid en verstevigd. Mexico was het startschot voor volgende wereldvrouwenconferenties.

Lees meer

Het Geheugen: 1995:Wereldvrouwenconferentie in Peking 

Kwesties : Internationaal gelijkekansenbeleid

RoSa Factsheets: Vrouwenrechten: basisteksten en juridisch kader - pdf 

RoSa Factsheets: Vrouwenorganisaties in de Verenigde Naties - pdf 

Aanraders uit de RoSabibliotheek

Opening van het Internationaal Jaar voor de Vrouw 27 januari 1975. Belgisch Nationaal Comité Internationaal Jaar voor de vrouw, 1975. (RoSa exemplaarnummer:P10/0133)

1975 : International Women's Year.UNESCO, 1975  (RoSa exemplaarnummer:FI a/0178)

World plan of action for the implementation of the objectives of the international women's year United Nations, 1976. (RoSa exemplaarnummer:FI a/0086 )

Nog veel meer in de RoSa bibliotheek onder het trefwoord: jaar van de vrouw 

illustraties:

Logo Internationaal jaar van de vrouw - RoSa collectie

Affiche 'Internationaal jaar van de vrouw' - RoSa collectie