Coco Chanel
Gabriëlle Chanel wordt geboren op 19 augustus 1883 in Saumur, Val de Loire als dochter van een bontverkoper en een arm boerenmeisje. Haar ouders trouwen pas in 1884, na de geboorte van hun twee dochters. Later zal Chanel altijd mysterieus doen over haar ouders en haar geboorte.
Een week na de dood van haar moeder in 1895 wordt Gabriëlle door haar vader ondergebracht in een weeshuis. Haar jeugd is getekend door de strenge regels en eenzaamheid. Op haar achttiende moet ze het weeshuis verlaten en wordt ze geplaatst in een opnieuw strenge school in Moulins, waar ze een bedroevend ondermaatse leerling is. Ze blijft er twee jaar tot ze werk vindt in een kledingwinkel. Gabriëlle droomt van ontsnappen uit haar kleinburgerlijke bestaan en wil een ander beroep. Ze probeert een carrière uit te bouwen in het theater, met zingen en dansen, samen met haar tante Adrienne die even oud is als zij. Gabriëlle verandert haar naam nu in 'Coco', naar het refrein van één van haar liedjes. Hun succes blijft echter uit bij gebrek aan een goede zangstem. Op foto's uit die tijd kan men zien dat ze dan al haar eigen kledingstijl heeft.
Op vijfentwintigjarige leeftijd leert ze Etienne Balsan kennen, een rijke paardenfokker die haar de mondaine plaatsen leert kennen. Ze worden minnaars en vestigen zich in Parijs. Er volgt een periode waarin Coco geniet van alles wat rijkdom haar kan bieden.
Maar stilaan begint ze zich te vervelen. Na jaren gratis hoeden te hebben ontworpen voor haar kennissen, wil ze haar eigen modezaak. Balsan stelt het gelijkvloers van zijn huis in Parijs ter beschikking. Haar hoedjes worden een succes. Eind 1910 investeert haar nieuwe liefde, de Brit Arthur 'Boy' Capel, een heleboel geld in haar nieuwe bedrijf ‘Chanel Modes’ in de rue Cambon. Na een paar jaar verkoopt ze naast hoeden ook kleding. Coco maakt als ondernemer dankbaar gebruik van de omstandigheden. Het uitbreken van de oorlog zorgt zelfs voor een hype van haar gemakkelijk zittende kleding. De oorlog is een tijd van meer vrijheid voor de vrouwen :de kleding laat meer beweging toe, rokken worden korter, haren worden kortgeknipt en vrouwen kunnen zelfs alleen iets gaan drinken. Ze maakt voldoende winst om Capel uit te kopen, die in 1919 sterft bij een auto-ongeval. Chanel rouwt om hem maar vindt troost door zich volop te laten omringen door inspirerende artiesten zoals Cocteau en Picasso.
Een belangrijke gebeurtenis in de carrière van Chanel is de lancering van haar parfum Chanel No5 in 1920, een van de eerste parfums die vrouwen niet langer naar bloemetjes laat geuren en nog steeds enorm populair is. Het is ook in de jaren twintig dat Chanel de garçonne-look uitvindt en het beroemde zwarte jurkje ontwerpt. Op verzoek van Sam Goldwyn, die zijn filmsterren verplicht Chanel kleding te dragen, gaat ze in 1931 naar de Verenigde Staten. De kritieken in de media zijn enthousiast, maar Chanel keert terug naar Parijs, niet van plan zich nog langer te onderwerpen aan de grillen van deze sterren.
In die periode staat een huwelijk in de steigers met de tekenaar/designer Paul Iribe, maar deze sterft in 1935. Het jaar daarop gaat het personeel van Chanel in staking. Zij is verontwaardigd en weigert toegevingen te doen, ze ontslaat zelfs 300 werkneemsters. Hetzelfde jaar wordt in Frankrijk voor het eerst betaalde vakantie gegeven aan werknemers.
Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog heeft ze een relatie met een Duitse officier, wat haar na de oorlog felle kritiek oplevert. In september 1944 wordt ze zelfs even aangehouden, maar na enkele uren weer vrijgelaten. Ze is woedend en vertrekt even naar Zwitserland om daar te gaan wonen.
Na de oorlog wordt Christian Dior de grote couturier in Parijs met wat de New Look wordt genoemd. In 1953 besluit Chanel terug te keren naar Parijs en haar modehuis weer te openen, ze is dan zeventig jaar. Haar eerste modeshow is een regelrechte catastrofe en het kost haar ongeveer een jaar om haar eerste plaats in de Franse haute couture terug te winnen. De zo bekritiseerde kleding van die eerste modeshow verkoopt wel ongelofelijk goed. Weer is ze erin geslaagd de mode een totaal nieuw beeld te geven. Ze werpt zich met vernieuwde ijver op haar beroep. Zelfs een lichte beroerte in 1968 houdt haar niet tegen. Coco sterft op 10 januari 1971, bijna achtentachtig jaar oud.
In 2009 kwam Coco avant Chanel uit, een film over het leven van deze onafhankelijke vrouw voor ze wereldberoemd werd en bijna een halve eeuw regeerde over de modewereld. De actrice Audrey Tautou geeft hierin gestalte aan de ontwerpster in haar jonge jaren.
Meer over Coco Chanel?
Bekijk Coco Chanel- Place Vendôme op de Parijse vrouwenwandeling
Meer over Coco’s leven en werk op de RoSa website?
En meer over Coco Chanel in de RoSa bib? Doorzoek de online catalogus op trefwoord CHANEL COCO en MODEONTWERPERS.
Bronvermelding - Bovenstaande tekst werd gebaseerd op de volgende documentatie:
- Kunst / Coco Chanel, Frans mode-icoon
- CHARLES-ROUX, E. (2004). The world of Coco Chanel . London: Thames & Hudson. (RoSa exemplaarnummer: T/0846)
- www.ritzparis.com
- http://hookedonhouses.net/2008/02/25/coco-chanels-apartment-at-31-rue-cambon/
- ©
- Met steun van
