Wereldberoemde Brusselse Dame: Edith Cavell

De Brusselse Florence Nightingale

Edith Cavell wordt geboren in 1865 als dochter van een Engelse dominee. Als jong meisje verblijft ze een tijd in een Brussels pensionaat, daarna studeert ze verder in Zwitserland, en later in Dresden en Aken waar ze de Duitse methodes leert kennen betreffende geneeskunde en hygiëne.In 1895, terug in Engeland, vindt ze eerst werk als gouvernante en behaalt dan haar diploma van verpleegster aan het London Hospital. In 1906 keert ze terug naar Brussel als hoofdverpleegster van het Heelkundig Instituut. Twee jaar later wordt ze hoofd van de verpleegstersschool van het medisch instituut Berkendaal, ook te Brussel.

Bij de intocht van het Duitse leger in Brussel wordt de school gebruikt als hospitaal van het Rode kruis. Al snel wordt het hospitaal ook een opvangcentrum voor Engelse en Franse soldaten die terug willen naar hun divisie, en ook voor Belgen die zich via Nederland bij het leger willen voegen. Edith Cavell wordt een belangrijke schakel in de ontsnappingsroute die leidt van Noord-Frankrijk langs Brussel naar Nederland. De vluchtroute werkt uitstekend van november 1914 tot juli 1915.

Edith Cavell getuigt later ongeveer 200 personen geholpen te hebben. Tenslotte wordt het netwerk opgerold, waarschijnlijk verraden door een verklikker. Door de loslippigheid van de eerste gearresteerden worden er uiteindelijk 66 leden aangehouden. Edith Cavell wordt aangehouden op 15/8/1915 te Sint Gillis, andere leden maar eerst in september. Edith Cavell, als echte predikantsdochter, schijnt een hekel te hebben aan leugens: tijdens haar ondervraging vertelt ze de waarheid. Dit wordt haar achteraf verweten, want o.a. de twee beste Belgische contactpersonen van het British Intelligence Corps worden hierdoor opgepakt. Kap. Sigismund Payne Best beschuldigt haar later de oorzaak te zijn van de volledige ineenstorting van de Belgische inlichtingsdienst! Edith Cavell krijgt eenzame opsluiting - als zware misdadigster - en mag geen bezoek ontvangen, zelfs geen verdediger. Op 12/10/1915, om 7.00 's morgens wordt ze terechtgesteld. In Engeland ontstaat een storm van protest over deze terechtstelling. De propagandamachine werkt op volle toeren, en massa's vrijwilligers melden zich aan om tegen de Duitsers te gaan vechten. Na de oorlog, op 7/5/1919 wordt het stoffelijk overschot van Edith Cavell naar Engeland overgebracht, en na een plechtigheid in de abdij van Westminster, plechtig herbegraven. Haar nagedachtenis wordt vereeuwigd in het Belgisch legermuseum en ook in de verpleegstersschool in Brussel. Edith Cavell is het symbool geworden van de onbuigzame, moedige redster.